một cách lọc nước đơn giản bằng phèn

Phèn chua (Kali alum) là muối sulfat kép của kali và nhôm. Tên Việt Nam là “phèn chua”. Công thức hóa học của nó là KAl(SO4)2 và thông thường được tìm thấy ở dạng ngậm nuoc là KAl(SO4)2·12H2O. Nó được sử dụng rộng rãi để làm tinh khiết xử lý, lọc nước , thuộc da, vải chống cháy và bột nở. Phèn chua đó là loại muối có tinh thể to nhỏ không đều, không màu hoặc trắng, cũng có thể trong hay hơi đục. Phèn chua tan trong xu ly nuoc , chưa tan trong cồn.

Phèn chua có nhiều tên gọi khác nhau như trong Hán việt gọi là vũ nát, vũ trạch, mã xĩ phàn, nát thạch, minh thạch, muôn thạch, trấn phong thạch, tất phàn, sinh phàn, khô phàn, minh phàn, phàn thạch…

Tác dụng của phèn chua

Làm sạch nước bẩn

Theo Viện Y học lao động và vệ sinh môi trường, trong mưa lũ người dân thường dùng ni lông và nắp bịt miệng giếng, song loc nuoc trong giếng vẫn bị ô nhiễm hơn rất nặng Vì nắp và ni lông chỉ được ngăn rác, cặn, chứ chưa ngăn được nước bẩn tràn xuống giếng.
Trong mưa lũ, nếu hứng được loc nuoc mưa để nấu nướng ăn uống là tốt nhất. Nếu không thể múc dùng nuoc bẩn nhưng phải được làm trong bằng phèn chua hòa vào nuoc (1g phèn chua/20 lít lọc nước ), để 30 phút cho lắng cặn, rồi gạn lấy xu ly nuoc trong để dùng. Cách làm trong nuoc như sau:
Lấy miếng phèn chua khoảng nửa đốt ngón tay (khoảng 1g) hòa tan phèn vào một gáo xu ly nuoc rồi đổ vào xô đựng lọc nước khoảng 20 – 25 lít và khuấy đều. Sau 30 phút khi cặn đã lắng xuống đáy thì gạn lấy lọc nước trong.
Muốn làm trong lượng xử lý nước nhiều hơn, hãy dùng xô chứa được 20 lít, đong nước đổ vào các dụng cụ lớn hơn như chum, vại, lu hay thùng nuoc , bể nuoc , rồi lấy lượng phèn chua để làm trong nước theo tỷ lệ nêu trên (1g phèn cho 20 -25 lít xu ly nuoc ). Khi làm trong xu ly nuoc ở các dụng cụ chứa lọc nước lớn như vậy thì phải múc lấy loc nuoc trong ở trên đổ sang vật chứa khác để khử khuẩn.

Nếu chưa có phèn chua thì dùng vải sạch để lọc xu ly nuoc , lọc nhiều lần cho đến khi loc ro trong mới khử khuẩn.
Sau đó, nuoc cần được khử trùng bằng hóa chất chloramine B hoặc clorua vôi. tại hộ gia đình, Chloramine B dạng viên 0,25g (hoặc 1g) rất tiện để khử trùng xử lý nước chứa trong chum, vại, xô, chậu… Chú ý khử trùng xong, nước phải có mùi clo thì việc khử trùng mới có tác dụng. Sau khi khử trong 30 phút là dùng được nuoc . Tuyệt đối không được khử trùng đồng thời với đánh phèn Bời vì phèn sẽ hấp thụ hết clo hoạt tính, làm mất tác dụng khử trùng của clo. Dù loc nuoc đã khử trùng, người dân vẫn phải đun xu ly nuoc sôi mới được uống.

Khử trùng xử lý nước ăn

Có thể lọc xu ly nuoc bằng phương pháp lý học hoặc hóa học.
Khử trùng bằng cách thức lý học là xử lý bằng cách đun sôi hoặc chiếu xạ, bảo đảm xử lý nước uống an toàn. Nhưng xử lý theo cách thức lý học dù đơn giản cũng khó tiến hành vì chưa có chỗ để đặt bếp đun, chưa có nhiên liệu đốt và tốn kém. xử lý nước đã được xử lý vẫn có thể bị tái nhiễm do sử dụng và bảo quản vì nhà.
lọc xử lý nước bằng hóa chất tiện lợi hơn rất nhiều. Thị trường có nhiều loại hóa chất lưu hành, nhưng hóa chất đang được dùng rộng rãi bây giờ là Chloramin B và Chloramin T – là những hóa chất mà Bộ Y tế cấp cho các địa phương để xử lý loc nuoc cho nhân dân trong và sau bão lụt.
Nếu khử trùng bằng bột Chloramin B, clorua vôi thì theo tỷ lệ sau: 30 lít nuoc cần 0,3g Chloramin B 25%; hoặc 0,4g clorua vôi 20%. Nên dùng thìa canh để đong bột hóa chất, mỗi thìa canh đầy tương đương 10g. Để khử 300 lít xu ly nuoc cần khoảng 1/3 thìa canh bột Chloramin B. Lượng hóa chất khử trùng này phải được hòa tan đều trong nuoc và để sau 30 phút là có thể dùng được xu ly nuoc (cần đun mới uống được).

Khử trùng xử lý nước giếng

Làm trong xu ly nuoc giếng: Dùng phèn chua (thường là phèn nhôm), liều lượng 50g/1m3 lọc nước . Nếu loc nuoc đục nhiều có thể cho lượng phèn tối đa tới 100g/m3. Hòa tan hết lượng phèn cần thiết vào một gàu xử lý nước , tưới đều lên giếng nước , thả gàu chìm sâu xuống xử lý nước rồi kéo mạnh lên khoảng 10 lần rồi để sau 30 phút đến 1 giờ cho cặn lắng hết thì tiến hành khử trùng.
Về nguyên tắc, nước giếng sau khử trùng phải có nồng độ clo thừa là 0,5 – 1,0 mg/lít. Theo hướng dẫn của Cục An toàn vệ sinh thực phẩm, lấy diện tích đáy giếng nhân với chiều cao của cột xử lý nước trong giếng rồi cứ 1m3 nước giếng cho 10g Chloramin B 25% (hoặc 13g clorua vôi loại 20%, hoặc 4g clorua vôi loại 70%). Hoà tan hoá chất sát khuẩn trong một chậu loc nuoc đổ xuống giếng, lấy sào khuấy đều cho hoá chất tan khắp giếng.
nuoc giếng sau khi khử khuẩn phải có nồng độ clo thừa là 0,5 – 1,0 mg/lít (có mùi nồng của clo). Múc xu ly nuoc giếng đã có mùi clo này dội lên thành giếng để khử khuẩn ở xung quanh thành giếng, sau đó để khoảng 30 – 60 phút là có thể dùng được. Mỗi cụm dân cư nên chọn một vài giếng lọc nước tập trung lọc trước để người dân có nước dùng ngay. lọc nước qua khử trùng ChloraminB vẫn phải đun sôi mới được uống.
Với giếng khoan thì phải bơm hết xu ly nuoc đục. Rồi bơm bỏ tiếp thiet bi loc nuoc 15 phút nữa sau đó mới sử dụng được. Cần làm vệ sinh bơm, sàn giếng.

Tác giả: locnuocvietan

Add a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *